Περί Χούντας

 

Σκέφτομαι, εντελώς συνειρμικά, εκείνη τη μερίδα των παπικών οι οποίοι ξεκίνησαν ένα debate με την αγιοποίηση του Ιούδα, εφόσον με τις ενέργειές του επιτάχυνε το θείο σχέδιο της σωτηρίας του ανθρώπου. Είναι ένα θέμα που κατά καιρούς επανέρχεται στη σκέψη, αν σκεφτεί κανείς τις «Τρεις εκδοχές του Ιούδα» του Μπόρχες ή, ακόμη ακόμη και τον πιο πρόσφατο «Ιούδα» του Άμος Οζ. Το επιχείρημα εν ολίγοις συμπυκνώνεται στο ότι, αν ο Ιούδας δεν πρόδιδε τον Ιησού, δεν θα συνέβαινε η Σταύρωση, συνεπώς η οποία σωτηριολογική βάση θα ήταν έωλη και ανυπόστατη.

Στην ορθόδοξη θεολογία, απ’ όσο γνωρίζω, δόθηκε μια απάντηση η οποία, ως αντεπιχείρημα, βασίζεται στο θείο δώρο της ελεύθερης βούλησης, τουτέστιν ο Ιούδας έδρασε ως ελεύθερος άνθρωπος και όχι ως πιονι σε κάποια σκακιέρα με σκοπό και δράσεις εξ αρχής προσχεδιασμένα. Η επιφυλακτική, το λιγότερο, στάση της θεολογίας απέναντι στην αυστηρή αιτιοκρατική σχέση μεταξύ των γεγονότων, στη δική μου αντίληψη τουλάχιστον, σημαίνει ότι η νομοτέλεια δεν είναι οντότητα τελεσίδικη στην ιστορία. Υπάρχει το απρόβλεπτο, το αστάθμητο, το αναπάντεχο και το απρόσμενο που μόνο εκ των υστέρων μπορεί να καταγραφεί, να ιδωθεί, να αναλυθεί και να ερμηνευτεί. Σαφώς κάποια γεγονότα προηγούνται άλλων και, ως τέτοια, φέρουν μεγαλύτερο βάρος από τις υποθέσεις, αρκετά συχνά τα πρώτα ανοίγουν το δρόμο για τα επόμενα – τα πλέον εύφορα εδάφη βρίσκονται στα ίχνη κρυωμένης λάβας που προέρχεται από την ηφαιστειακή έκρηξη. Ξέρω ότι η θεολογία ενδεχομένως να μην εμπίπτει στα όρια της επιστημονικής μεθόδου για αρκετούς φίλους (παρόλα αυτά, τη βρίσκω ενδιαφέρουσα). Η απόλυτη νομοτέλεια, ωστόσο, κι αυτό είναι το επιχείρημα, θέτει στενά περιθώρια στην ερμηνεία.

Με τα όσα λίγα ξέρω, θεωρώ ότι η επταετία των συνταγματαρχών ήταν πρωτίστως αμέλεια και αδυναμια διαχείρισης από πλευράς της ίδιας της δημοκρατίας μας. Δημοκρατία, έστω και προβληματική, δυσλειτουργική σε σημεία, προύπήρχε. Η πορεία της όποιας ωρίμανσής της διεκόπη απότομα, ως αποτέλεσμα μιας αλληλουχίας χειρισμών και κινήσεων που δεν έχει νόημα να αναφερθούν εδώ. Το αν η χούντα, εν ολίγοις, προετοίμασε το δρόμο στην Γ’ Ελληνική Δημοκρατία δεν το ξέρω και δεν μπορώ να το αξιολογήσω. Αν είναι ένα άσχημο έπιπλο στα σαλόνια (ή και στα χωλ) πολλών χωρών; Σαφώς και είναι. Η νομοτέλεια που διακρίνω εγώ έχει πρωτίστως την αρχή της στην αδυναμία της κανονικότητας να περιφρουρήσει τον εαυτό της. Όταν αυτή αποτυγχάνει, τότε μοιραία η ανωμαλία και τα τέρατα αναδύονται από το βούρκο για να κάνουν κουμάντο.

(μερικές σκέψεις με αφορμή το επίμαχο άρθρο του κ. Καλύβα την περασμένη Κυριακή στην Καθημερινή)

Ο Παλαιοπασόκος

 

Advertisements