Διαβάστε και λιγάκι Ιστορία ντε!

13227471_10209153813820283_35053509384252822_o

 

του Σουλεϊμάν αλ Κανουνί.

Είναι κοινός τόπος νομίζω να παραδεχτούμε ότι οι Έλληνες δεν διαβάζουν γενικώς. Είμαστε ένας λαός που έχει κακή σχέση με το βιβλίο ή που συχνά, όταν κάποιος λέει πως «αγαπά το διάβασμα» θα εννοεί είτε τα ογκώδη πονήματα διαφόρων κυριών με δύο ονοματεπώνυμα (τί μάστιγα κι αυτή!) είτε βιβλία του Λιακόπουλου και άλλα παρεμφερή που θα αποκαλύπτουν ανύπαρκτες συνομωσίες.

Αυτό που έχει ενδιαφέρον είναι πως, παρά το γεγονός ότι, ειδικά τα τελευταία χρόνια, παρατηρείται μια κάπως αυξημένη ζήτηση για το ιστορικό βιβλίο –ζήτηση που αρκετοί εκδοτικοί οίκοι, σε γενικές γραμμές, εντόπισαν και κινήθηκαν αναλόγως- οι Έλληνες δε διαβάζουν ή πιο σωστά, δε μελετούν την Ιστορία. Και δυστυχώς, στην συνομοταξία αυτή ανήκουν και άνθρωποι που, θεωρητικά τουλάχιστον, έχουν μια επαφή με τα γράμματα και το διάβασμα, ωστόσο είτε η Ιστορία δεν εμπίπτει στα ενδιαφέροντά τους, είτε, το πιθανότερο δεν εντρυφούν σε αυτήν με τρόπο γόνιμο ώστε να μπορούν να εξάγουν χρήσιμα συμπεράσματα και να κατανοούν την τρέχουσα κατάσταση, την Ιστορία όπως διαμορφώνεται αυτή τη στιγμή δίπλα τους, συχνά δε με τη συμμετοχή τους.

Παρακολουθώ κι εγώ, όπως νομίζω και οι περισσότεροι πολίτες που θεωρούμε εαυτούς ανήκοντες στο χώρο του φιλοευρωπαϊκού μεταρρυθμιστικού μπλοκ, τις ποικίλες διεργασίες στο χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας*. Δε θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε πως, άνθρωποι ζαλισμένοι από τις εξελίξεις που διαμορφώθηκαν στη χώρα αλλά και στον πολιτικό τους χώρο –στο ΠΑΣΟΚ, ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας- από τις εκλογές του 2009 και μετά, προσπαθούν να ισορροπήσουν, να βρουν τα πατήματά τους στο πολιτικό γήπεδο και συχνά καταλήγουν σε εμπνεύσεις που είναι, το λιγότερο άστοχες και αφελείς, όταν δεν είναι επικίνδυνες, ενώ δε λείπουν και οι φορές που πίσω από διάφορες προτάσεις, πρωτοβουλίες, κινήσεις κι ό, τι άλλο, κρύβονται υστεροβουλίες και ιδιοτελείς στόχοι που ούτε τη χώρα, ούτε και την παράταξη θα μπορούσαν να βοηθήσουν.

Είμαι άνθρωπος που ασχολείται πολύ με τη μελέτη της Ιστορίας, και δεν μπόρεσα να μην παρατηρήσω από τον πρώτο καιρό που ξεκίνησαν οι διάφορες κινήσεις «για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς (sic!)» ότι αυτές έχουν το παλαιότερο ιστορικό ανάλογό τους στη δύσκολη δεκαετία του ’50. Ήταν εκεί, μόλις είχε τελειώσει ο σκληρός εμφύλιος που το Κέντρο τότε, έψαχνε να βρει –όπως και το Λαϊκό Κόμμα, ο κύριος δηλαδή πολιτικός εκφραστής της Δεξιάς- την ταυτότητά του, όπως αυτή θα ήταν δυνατόν να διαμορφωθεί μετά την ήττα της κομμουνιστικής Αριστεράς.

Το Κόμμα των Φιλελευθέρων υπό το Σοφοκλή Βενιζέλο, μιλά για την ανάγκη ύπαρξης ενός «σταθερού Κέντρου» που «δε θα επιτρέπει η κοινωνική δικαιοσύνη να αποτελεί ιδιοκτησία της Αριστεράς ούτε η Εθνικοφροσύνη μονοπώλιον των ολίγων», την ίδια στιγμή που η ΕΠΕΚ του Νικολάου Πλαστήρα, χαρακτηρίζει το ΚΦ ως «κόμμα της Δεξιάς» την ίδια στιγμή που ο πολιτικός της λόγος υπήρξε σφόδρα αντικομμουνιστικός.

Υπό την πίεση των Αμερικανών τα δυο κόμματα συνεργάστηκαν, κυβέρνησαν -όχι με ιδιαίτερη επιτυχία- και στη συνέχεια πέρασαν το μεγαλύτερο κομμάτι της δεκαετίας χαζεύοντας το Συναγερμό του Παπάγου να σαρώνει τα πάντα στο πέρασμά του, κι ανάμεσα σε αυτά, και το Λαϊκό Κόμμα του Κωνσταντίνου Τσαλδάρη. Έπρεπε να φτάσει η δεκαετία του ’60, να σχηματισθεί η Ένωση Κέντρου υπό το Γεώργιο Παπανδρέου, με τη σύμπραξη του Σ. Βενιζέλου και έχοντας στις τάξεις πολιτικούς από τον Στέφανο Στεφανόπουλο μέχρι τον Ηλία Τσιριμώκο κι αφού προηγουμένως οι επικεφαλής της είχαν προτείνει οι πολιτικοί τους φορείς να συγχωνευθούν με την ΕΡΕ του Κωνσταντίνου Καραμανλή, αλλά και πάλι, οι διάφοροι εξωγενείς παράγοντες, το μόνο που είχαν να κάνουν ήταν να εκμεταλλευτούν τις αντιθέσεις και την έλλειψη συνοχής του χώρου με αποτέλεσμα η χώρα να οδηγηθεί στις περιπέτειες των Ιουλιανών και τελικά στην κατάλυση του πολιτεύματος και την επιβολή δικτατορίας.

Κι ερχόμαστε στο σήμερα. Κι αναρωτιέμαι: Ιστορία δε διαβάζουν όσοι προτείνουν τα όσα προτείνουν; Δεν αντιλαμβάνονται ότι σήμερα ο χώρος της Σοσιαλδημοκρατίας, όπως άλλοτε ο χώρος του Κέντρου, με την πόλωση που υπάρχει μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ καλείται να παίξει έναν ουσιαστικό ρόλο και να αποτελέσει σταθεροποιητικό παράγοντα για την πολιτική κατάσταση στη χώρα. Τί αστόχαστες ανοησίες περί συνεργασίας με το ΣΥΡΙΖΑ ξεφωνίζουν διάφοροι πολιτικολογούντες που κι αν ακόμη υποθέσουμε ότι τους λείπει η επιθυμία για επιστροφή στην εξουσία, άνευ όρων, οπωσδήποτε πλεονάζει σε αυτούς η μικρόνοια και η κοντόφθαλμη θεώρηση της πραγματικότητας; Πιστεύουν αλήθεια, ότι ο ΣΥΡΙΖΑ, μετά από δύο καταστροφικά χρόνια διακυβέρνησης και προηγουμένως έξι – ή μάλλον περισσότερα, αν παραδεχτούμε ότι ήδη, από το 2008 ο ΣΥΡΙΖΑ έδινε το ρυθμό και το τέμπο, καβαλώντας το κύμα των «Δεκεμβριανών»- χρόνια ακόμη πιο καταστροφικής αντιπολίτευσης, είναι ο πολιτικός χώρος με τον οποίο μπορούν, κόμματα, όπως η ΔΗΣΥ ή το ΠΟΤΑΜΙ, που θεωρώ πως είναι, αν μη τι άλλο, προσανατολισμένα στο σεβασμό του πολιτεύματος και των θεσμών, να συνεργαστούν; Και πιστεύουν αλήθεια, ότι θα ωφεληθούν τα ίδια από τέτοιου είδους συνεργασίες; Ή η χώρα; Δεν αντιλαμβάνονται, μετά και τις πρόσφατες δηλώσεις του λαγού Νίκου Φίλη, ότι ο Τσίπρας θα τους καταπιεί αμάσητους, πριν προλάβουν να ορκιστούν; Κι είναι άραγε η, πραγματικά, αηδιαστική συνεργασία ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ ο μόνος λόγος που αποτρέπει μια συνεργασία ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ, έστω και μετά από εκλογές; Πιστεύει δηλαδή κάποιος, στοιχειωδώς εχέφρων, ότι το χειρότερο πράγμα που έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ είναι που συνεργάστηκε με τον –πάντα με μικρό κ- καμμένο; Σοβαρά; Μόνος του δεν θα μπορούσε να ολοκληρώσει την καταστροφή που έφερε;

Για να τελειώνουμε. Οι ανησυχίες όλων στην υπόθεση της Σοσιαλδημοκρατίας είναι νόμιμες και κατανοητές. Αυτό που θα είχαμε να προτείναμε εμείς είναι, όλοι από τη Φώφη Γεννηματά μέχρι τον Γιώργο Παπανδρέου κι από το Σταύρο Θεοδωράκη μέχρι την Άννα Διαμαντοπούλου ή τον Νίκο Μπίστη, να μπουν στον κόπο να διαβάσουν την πολιτική ιστορία του Κέντρου των δεκαετιών ’50 και ’60. Θα βρουν αρκετές απαντήσεις, κάποιες ενδεχομένως να είναι και αυτές που θα τους κάνουν. Απλά ας έχουν υπόψιν ότι το 1963 παρόλο που η κυβέρνηση του Γ. Παπανδρέου έλαβε ψήφο εμπιστοσύνης από τη Βουλή με τη στήριξη της αριστερής ΕΔΑ, προτίμησε να διεξαγάγει νέες εκλογές κι αυτό, κάτι σημαίνει.

*Με τον όρο «Σοσιαλδημοκρατία εννοούμε τόσο το ΠΑΣΟΚ και το ΚΙΔΗΣΟ, όσο και τη ΔΗΜΑΡ ή ακόμη και το ΠΟΤΑΜΙ. Ο όρος «Κέντρο» δεν μπορεί να περιγράψει κανέναν εξ αυτών των πολιτικών φορέων, αν και συχνά τον ιδιοποιούνται διάφοροι, μαζί με το ιστορικό του βάρος για προφανείς ψηφοθηρικούς λόγους. Είναι προφανές ότι το ΠΑΣΟΚ, σε επίπεδο αρχών και πολιτικού προφίλ, ούτε στην εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου, ούτε μεταγενέστερα στα χρόνια του Κώστα Σημίτη δεν καλύπτει το όλο φάσμα του Κέντρου παρά μόνο την αριστερά του πτέρυγα, ανεξάρτητα από το γεγονός ότι όντως, μεγάλο κομμάτι ψηφοφόρων της ΕΚ αργότερα, ακολούθησε τον Ανδρέα Παπανδρέου περισσότερο ως το υιό του Γέρου παρά ως πολιτικό εκφραστή του Κέντρου. Τα ίδια ισχύουν και πολύ περισσότερο για τους υπόλοιπους πολιτικούς σχηματισμούς που περιλαμβάνουμε στη Σοσιαλδημοκρατία. Ο δε όρος «Κεντροαριστερά», είναι προβληματικός τόσο από ιστορικής πλευράς όσο και με όρους Πολιτικών Επιστημών, αφού δεν διαθέτει ουσιαστικό πολιτικό πρόσημο αλλά χρησιμοποιείται από τις πολιτικές ηγεσίες της Σοσιαλδημοκρατίας πότε υπερτονίζοντας το πρώτο και πότε το δεύτερο συνθετικό της λέξης για προφανείς σκοπούς.

Advertisements