Επικίνδυνη αντίφαση

13227471_10209153813820283_35053509384252822_o

 

Η αστική δημοκρατία έχει έναν σκληρό πυρήνα, την έννοια της ατομικής ελευθερίας και τα παράγωγά της, και έναν πολικό αστέρα, την αύξηση της συλλογικής ευζωίας. Τα δύο αυτά στοιχεία υπήρξαν, εξ υποθέσεως, σε αμοιβαία εξάρτηση. Όσο περισσότερο ελεύθερος και κυρίαρχος ο πολίτης τόσο πιο επιτεύξιμη και τόσο μεγαλύτερη η αύξηση της ατομικής και κατ επέκταση της συλλογικής ευζωίας. Έτσι τα ατομικά δικαιώματα και οι θεμελιώδεις ελευθερίες, δια της εκλογικεύσεως και της καταγωγικής θεμελιώσεως τους, έγιναν εκτός από ιδεολογικό αιτούμενο και ιδιοτελής επιλογής, ποιός δεν θέλει την προσωπική του ευζωία;

Εντούτοις πυκνώνουν οι φωνές που υποστηρίζουν, από τον αστικοδημοκρατικό και από τον φιλελεύθερο χώρο μάλιστα, ότι το σύγχρονο οικονομικό σύστημα έχει και παράπλευρες απώλειες, απώλειες που είναι προϊόν του συστήματος και της εσωτερικής του λειτουργίας και, επομένως, λαμβάνουν τον χαρακτήρα συστημικής νομοτέλειας. Συστημικές θα πει : προέρχονται από την λειτουργία του συστήματος, δικαιολογούνται από αυτό και αναγκαστικά λαμβάνονται ως δεδομένες και μη αναιρέσιμες. Οι απώλειες αυτές, κοινωνία των 2/3, υποχώρηση του κράτους πρόνοιας, φτωχοποίηση και δημιουργική καταστροφή, εκπεφρασμένες μάλιστα από τα χείλη των υπερασπιστών της αστικής δημοκρατίας, συνιστούν μια αντίφαση. Αντίφαση επειδή υπόρρητη, το ξαναγράψαμε, προϋπόθεση της αστικής δημοκρατίας είναι η συμπόρευση της ατομικής ελευθερίας και της προσωπικής και κατ επέκταση συλλογικής ευζωίας. Όταν ο δεσμός αυτός σπάσει, τόσο ο λογικός -διάβαζε ιδεολογικός- όσο και ο πραγματικός, η ήδη τραυματισμένη οικονομία χάνει και έναν ακόμη σύμμαχο, την συλλογική κοινωνική πίστη στα θεμελιώδη καταγωγικά δεδομένα της δημοκρατίας. Και θα έρθουν άλλες ερμηνείες, της περίκλειστης κοινωνίας, και άλλες καταγωγικές εκλογικεύσεις, των ταξικών αντιθέσεων, να θεμελιώσουν νέες κοινωνικές σημασίες που θα υπόσχονται ατομική και κατ επέκταση συλλογική ευζωία. Το είδαμε στην εκλογή Τραμπ.

Οι φιλελεύθεροι λοιπόν, αντί να εκλογικεύουν τις αναιρετικές των ίδιων των θεμελιωδών σημασιών της αστικοδημοκρατίας συνέπειες της οικονομικής λειτουργίας, θα όφειλαν να εξηγήσουν πως η οικονομία συνδέεται αμετάκλητα και αδιαπραγμάτευτα με τις θεμελιώδεις ατομικές ελευθερίες, πως η παρούσα φάση της οικονομικής λειτουργίας, ακόμη και όταν γεννά εκμετάλλευση και ανέχεια, είναι πολλαπλώς καλύτερη οποιασδήποτε εναλλακτικής και, κυρίως, πως στο μέλλον μια ελεύθερη οικονομία θα ξεπεράσει αυτές καθαυτές τις στρεβλώσεις της ομαλής συμπόρευσης ατομικής ελευθερίας και ατομικής ευζωίας που η ίδια δημιουργεί.

 

Vasileios Chantzos

Advertisements