Συζήτηση με τον κ. Κώστα Τσίβο

13227471_10209153813820283_35053509384252822_o

 

Σήμερα θα ήθελα να σας διηγηθώ μια ενδιαφέρουσα συζήτηση που είχα, στο πλαίσιο της συνάντησης που έλαβε χώρα σε μπυραρία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Ομιλητής ήταν ο κ. Κώστας Τσίβος, επίκουρος καθηγητής σύγχρονης ιστορίας στο Πανεπιστήμιο του Καρόλου στην Πράγα. Έχει συγγράψει μαζί με τον Νίκο Μαραντζίδη το βιβλίο Ο ελληνικός εμφύλιος και το διεθνές κομμουνιστικό σύστημα. Το ΚΚΕ μέσα από τα τσεχικά αρχεία (2012) και έχει συνεπιμεληθεί μαζί με την Kateřina Králová το Στέγνωσαν τα δάκρυά μας. Έλληνες πρόσφυγες στην Τσεχοσλοβακία (2015), από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια. Για το τελευταίο ήταν και η χτεσινή συζήτηση, που πραγματοποιήθηκε, σε χαλαρούς τόνους, παρουσία απογόνων των πολιτικών προσφύγων, καθηγητών των τμημάτων φιλολογίας ΑΠΘ και Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, μεταπτυχιακών και υποψηφίων διδακτόρων.

Πολλά είναι τα ενδιαφέροντα που ειπώθηκαν κατά την ομιλία του κ. Τσίβου. Είναι γεγονός ότι ο σκληρός δρόμος του εκτοπισμού που αρκετά παιδιά των κομμουνιστών αλλά και ενήλικες, αναγκάστηκαν να ακολουθήσουν λόγω του ελληνικού εμφυλίου, άφησε τα ανεξίτηλα σημάδια του, τα οποία είναι ακόμη εμφανή στην πολιτική μας ζωή και στο δημόσιο διάλογο. Πρόκειται για μία από τις, δυστυχώς αρκετές, τραγικές πτυχές του εμφύλιου διχασμού (μία άλλη, ως αντίβαρο και αντανάκλαση, είναι φερ’ ειπείν οι παιδουπόλεις της βασίλισσας Φρειδερίκης). Ο κ. Τσίβος όμως υπήρξε μετριοπαθής στις τοποθετήσεις του και, χωρίς φόβο και πάθος, αλλά με νηφαλιότητα και λόγο ξεκάθαρο, αναφέρθηκε στην ελληνική κοινότητα της Πράγας, του Μπρνο και άλλων πόλεων της Τσεχίας, στην πολιτική δραστηριότητα που αναπτύχθηκε εκεί καθώς και στις προσπάθειες επαναπατρισμού αρκετών από αυτούς που θέλησαν να επανασυνδεθούν με τις οικογένειές τους στην Ελλάδα, προσπάθειες που, μέχρι πριν την πτώση της χούντας και τη μετάβαση στη μεταπολίτευση, ήταν πολύ δύσκολες και, αρκετά συχνά, ταπεινωτικές.

Ο κ. Τσίβος, πέρα από τα παραπάνω, με την επιστημοσύνη που έδειξε να τον χαρακτηρίζει, έκανε, στην κατ’ ιδίαν συζήτηση που είχα μαζί του, και μια σειρά από σκληρές, θα μπορούσα να πω, παραδοχές. Στην ερώτησή μου για το αν επρόκειτο εν τέλει για παιδομάζωμα ή παιδοσώσιμο (ήταν προβοκατόρικη η ερώτησή μου, το ομολογώ), ναι μεν μίλησε για όρο συναισθηματικά φορτισμένο που κατά κόρον χρησιμοποιήθηκε από την ελληνική κυβέρνηση, ωστόσο ομολόγησε ότι τα παιδιά αυτά αποσπάσθηκαν από τους γονείς τους, χωρίς να ρωτηθούν, ελλείψει άλλων επιλογών (ας μην ξεχνάμε ότι ο εμφύλιος μαινόταν). Η ακόμη πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της έρευνάς του στα αρχεία του κόμματος στην Τσεχία, ήταν η ανακάλυψη επιστολής του Νίκου Ζαχαριάδη, στην οποία, ο τότε αρχηγός του ΚΚΕ φανέρωνε ότι ήθελε να συγκροτήσει στην Τσεχία σχολή κατασκόπων την οποία θα επάνδρωνε με τα παιδιά των προσφύγων κομμουνιστών, θα τα εκπαίδευε και θα τα έστελνε στην Ελλάδα για να δράσουν ενάντια στο ήδη διαμορφωθέν πολιτικό status quo. Φυσικά για τη δημοσίευση αυτής της επιστολής, ο κ. Τσίβος δέχτηκε τις επιθέσεις του ΚΚΕ και τις κατηγορίες του τελευταίου ότι είναι τα στοιχεία που έφερε στο φως είναι ψευδή. Στη δε επίσκεψη που πραγματοποίησε στο Γράμμο μαζί με το Νίκο Μαραντζίδη μου είπε ότι δέχτηκε τις φραστικές επιθέσεις κομμουνιστών που βρίσκονταν στο σημείο.

Αρκετά ακόμα ειπώθηκαν. Αυτό που μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση είναι το γεγονός ότι ένας άνθρωπος έπραξε με βάση την επιστημοσύνη του και κατάφερε να υπερβεί τον ίδιο του τον εαυτό, ερχόμενος σε αντίθεση με έναν μηχανισμό και ένα ιδεολογικό σύστημα που τον στήριξαν έμπρακτα, ενώ ο ίδιος μου ομολόγησε ότι ακόμα και σήμερα δεν έχει αλλάξει τις ιδέες του. Αν μη τι άλλο, αυτό σημαίνει πολλά.

Αφήνω το καλύτερο για το τέλος: ο κ. Τσίβος υπήρξε μέλος του ΚΚΕ, από το οποίο του δόθηκε υποτροφία για να σπουδάσει στην Τσεχία.

Θα αγοράσω το βιβλίο του. Νομίζω ότι θα είναι αρκούντως ενδιαφέρον

 

Ο Παλαιοπασόκος

Advertisements