Point of no return

12322831_10207802081907830_5678159428733974605_o

 

Όπως περιγράφηκε την περασμένη Τρίτη, το Α.Ε.Π., στο 2015, εμφάνισε μείωση -0,7%. Αυτός ήταν ο έβδομος, από τους οκτώ τελευταίους, χρόνος που η χώρα βρίσκεται σε  ύφεση.

Εάν δε επαληθευτούν οι προβλέψεις της συντριπτικής πλειοψηφίας των αναλυτών ή, έστω, αυτές της κυβέρνησης, στο ίδιο μοτίβο θα κινηθεί και το 2016. Ανάλογα με το ποιες εκτιμήσεις θα επαληθευτούν, θα κριθεί το πόσο βαθιά θα είναι. Αλλά, σε κάθε περίπτωση, το «σερί» θα διευρυνθεί σε οκτώ από τα τελευταία εννέα χρόνια. Μια έκπληξη θα μπορούσε να συμβεί. Και έτσι να παραμείνει το 7 στα 8, αλλά (αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς) δεν έχει ιδιαίτερα υψηλές πιθανότητες.

Το πλέον πιθανό είναι να βιώσουμε τις επιπτώσεις της Βαρουφακειάδας σε πλήρη έκταση, όπως και αυτές των κινητοποιήσεων (αγροτών, «γραβάτας» κ.λπ.) του τελευταίου μήνα. Με αποτέλεσμα να υπάρξει ύφεση σημαντικά μεγαλύτερη των εκτιμήσεων. Ο χρόνος θα δείξει το βαθμό της αλλά η συρρίκνωση πρέπει να θεωρείται, σχεδόν, βέβαιη.

Στο περιβόητο, πιά, blog post του για το Ελληνικό Πρόγραμμα, ο Poul Thomsen ισχυρίστηκε ότι δεν υπάρχουν περιθώρια σημαντικής αύξησης φορολογίας. Όπως και ότι δεν υπάρχουν σοβαρά περιθώρια σοβαρών περικοπών δαπανών, αν εξαιρεθούν οι δαπάνες για το ασφαλιστικό. Και είναι προφανές πως έχει δίκιο και στα δύο. Ακόμη και να δοκιμάσει κανείς να αμφισβητήσει τον ισχυρισμό αυτό, τα δεδομένα το «απαγορεύουν». Οκτώ χρόνια κρίση δεν αφήνουν «πολύ κρέας πάνω στο κόκκαλο»…

Εκτός βέβαια, εάν το σώμα διαθέτει και άλλα «κρυφά» μέλη. Η ανακάλυψη τους όμως είναι μία άλλη, μεγάλη και διαφορετική συζήτηση. Καλό είναι πάντως να γνωρίζουν όλοι πως π.χ. τα περί 23.000 οργανισμών του Δημοσίου είναι ένας ακόμη μύθος της κρίσης. Περισσότερα εν καιρώ και μόλις δοθεί η ευκαιρία…

Το σημαντικό είναι ότι, επί του πρακτέου και υπό το πρίσμα της αναζήτησης λύσης, η διαπίστωση Thomsen σημαίνει πως τα περιθώρια για μεγαλύτερη λιτότητα (οποιασδήποτε μορφής) είναι πάρα πολύ μικρά και εξαντλούνται ταχύτατα. Η ημέρα που δεν θα υπάρχουν πλέον, είναι πάρα πολύ κοντά. Σε απλά ελληνικά, σε λίγο καιρό δεν θα μπορεί η ελληνική οικονομία να πραγματοποιήσει μεγαλύτερες εξοικονομήσεις. Και επομένως δεν θα είναι σε θέση να καλύψει τις υποχρεώσεις της. Όχι μόνο αυτές προς τους εξωτερικούς πιστωτές, όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα, αλλά όλες. Προμηθευτές, μισθοί, συντάξεις, όλα δεν θα μπορούν τότε να πληρωθούν, λόγω έλλειψης ρευστού. Τότε η μοναδική λύση που θα υπάρχει, θα είναι το σχέδιο του Herr Doktor. Ξέρετε, ελεγχόμενη έξοδος από το ευρώ, ανθρωπιστική βοήθεια, πείνα, κακουχίες και πολύς, πάρα πολύς θάνατος…

Στις αεροπορικές διαδρομές (πολιτικές ή πολεμικές), υπάρχει ο όρος «Point of no return» (σημείο χωρίς επιστροφή). Σηματοδοτεί το σημείο εκείνο της διαδρομής μετά το οποίο, εάν θελήσει ο πιλότος να επιστρέψει στον τόπο αναχώρησης, δεν μπορεί. Διότι δεν διαθέτει πλέον τα απαιτούμενα καύσιμα, καθώς έχει ήδη καταναλώσει το μεγαλύτερο μέρος των όσων μεταφέρει, για την απόσταση που έχει ήδη διανύσει.

Η ελληνική οικονομία βρίσκεται εξαιρετικά κοντά στο δικό της σημείο χωρίς επιστροφή. Προσωπικά δεν έχω τρόπο να το υπολογίσω με αξιοπιστία και ακρίβεια. Πρώτον διότι το προσφυγικό αποτελεί, κοινωνικά και οικονομικά, έναν απόλυτα αστάθμητο παράγοντα και δεύτερον διότι αξιόπιστη απάντηση απαιτεί λεπτομερή απεικόνιση της τρέχουσας κατάστασης των (πάσης φύσεως) δημόσιων ταμείων. Η οποία δεν είναι διαθέσιμη. Στο χάος που αποκαλούμε ελληνικό κράτος, πολύ αμφιβάλλω αν είναι πλήρως διαθέσιμα, ακόμη και στο ανώτατο επίπεδο του οικονομικού επιτελείου ή και της κυβέρνησης…

Βρίσκεται κοντά όμως. Πολύ κοντά. Ίσως και πιο κοντά, απ’ ό,τι θεωρώ. Αυτό συνάγεται εύκολα από τα διαθέσιμα στοιχεία ρευστότητας που βλέπουμε στα δελτία εκτέλεσης προϋπολογισμού (repos, γενικός βραχυπρόθεσμος δανεισμός κ.λπ.) και το ευρύτερο περιβάλλον. Μια μόνο ματιά στις εσωτερικές υποχρεώσεις του Δημοσίου προς προμηθευτές αρκεί. Αν η αξιολόγηση δεν ολοκληρωθεί άμεσα, το φάντασμα του περσυνού τέλους της Άνοιξης και των αρχών του καλοκαιριού, θα ξαναεμφανισθεί. Ολοζώντανο και πραγματικό…

Ας ελπίσουμε ότι τα έχει υπόψη της η κυβέρνηση, όλα αυτά. Και ότι, όπως η συντριπτική πλειοψηφία των Ελλήνων, επιθυμεί να μην τα ζήσει η χώρα…

Πέτρος Λάζος

petros.lazos@capital.gr

Twitter: @Marketelf

 

Capital.gr

Advertisements