Ο Ξηρός, ο Βιγιόν, ο Καμύ κι ο Βαλτινός ή μπερδεύοντας τα σώβρακα με τις γραβάτες

12322831_10207802081907830_5678159428733974605_o

 

Είναι νομίζω γνωστό το ρητό που θέλει τον έρωτα (έχουμε), το βήχα (κι απ’αυτό έχουμε) και το χρήμα (επίσης έχουμε αλλά έλλειψη), να μην κρύβονται. Ως εκ τούτου, δεν νομίζω κανείς να έπεσε από τα σύννεφα, όσο κι αν δεν περίμενε να φτάσουν σε αυτό το σημείο τα πράγματα στη χώρα, όταν διάβασε πως η σκηνή του Εθνικού Θεάτρου Αθηνών θα ανεβάσει το θεατρικό έργο «Ισορροπία του Nash» της Πηγής Δημητρακοπούλου όπου μπερδεύονται, όπως το σώβρακο με τη γραβάτα, οι «Δίκαιοι» του Καμύ, τα πρακτικά της δικής της 17Ν και το πόνημα του αρχιεκτελεστή Σάββα Ξηρού.

Η σκηνοθέτις έχει επιδείξει μέχρι στιγμής τηλεοπτικές δουλειές και μόνο, άλλες καλές («Αίθουσα του θρόνου», «Δέκα») κι άλλες λιγότερο («Εσύ αποφασίζεις»). Κρατήστε το κι αυτό.

Όπως ήταν φυσικό, προέκυψαν αντιδράσεις. Πολλοί βρέθηκαν να χαρακτηρίσουν απαράδεκτη την απόφαση της διεύθυνσης του Εθνικού Θεάτρου να ανεβάσει έργο βασισμένο στο πόνημα του αρχιτρομοκράτη Σάββα Ξηρού. Δεν έλειψαν φυσικά εκείνοι που υποστήριξαν πως «η Τέχνη δεν έχει όρια, θα πρέπει μόνο με αισθητικούς όρους να κρίνεται» κλπ κλπ και ως προς την ηθική ποιότητα του παρέχοντος την πρώτη ύλη αρχιτρομοκράτη, δεν δίστασαν να επικαλεστούν τον Καραβάτζιο, το Βιγιόν ή ακόμη ακόμη και τον ασήμαντο κλεφτάκο Ζενέ.

Κάποιοι έφεραν σαν παράδειγμα το τί θα γινόταν αν αύριο η Εθνική Λυρική Σκηνή ανέβαζε μια όπερα βασισμένη σε βιβλίο του Κορκονέα ή του Ρουπακιά. Όσο κι αν οι όποιες απαντήσεις είναι, λίγο πολύ γνωστές, θα σταθώ σε ένα άλλο σημείο, πιο ενδιαφέρον.

Πάνε αρκετά χρόνια από τότε που ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή Έλληνες συγγραφείς, ο Θανάσης Βαλτινός, σημερινός πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, γράφει και κυκλοφορεί την «Ορθοκωστά» ένα λογοτεχνικό κείμενο βασισμένο σε μαρτυρίες-συνεντεύξεις στον ίδιο το συγγραφέα μελών ή συγγενών μελών των Ταγμάτων Ασφαλείας στην περιοχή της κεντρικής κυρίως Πελοποννήσου. Μέχρι σήμερα, δε θυμάμαι καμία παρουσίαση βιβλίου του Βαλτινού, που να μην έχει δεχτεί άλλοτε πιο ήπια, άλλοτε πιο βίαια, επιθέσεις από πολλούς που θεωρούν ότι η λογοτεχνία του θίγει την αφήγηση της Αριστεράς για την περίοδο εκείνη. Και μιλάμε, ξαναλέω, για τη μεγαλύτερη ίσως πένα της σημερινής μας πεζογραφίας.

Ως προς το Βαλτινό λοιπόν, οι ευαίσθητοι σήκωσαν παντιέρες, μίλησαν για παραχάραξη της Ιστορίας, παραβλέποντας εμφατικά ό,τι ο ίδιος ο συγγραφέας υποστήριζε ότι δηλαδή, πρόκειται για λογοτεχνικό κείμενο. Αυτό δε που τόνιζαν διαρκώς ήταν πως μια αφήγηση που εξαγνίζει τα Τάγματα Ασφαλείας, οπωσδήποτε είναι απαράδεκτη και για το γεγονός ότι θίγει τα θύματα των βιαιοπραγιών τους.

Σήμερα, με την «Ισορροπία του Nash», όπου εξαγνίζεται τόσο η μορφή του Σάββα Ξηρού όσο και ο ένοπλος αγώνας κατά του αστικού κράτους, που κι όταν καταδικάζεται είναι για το μάταιο του εγχειρήματος κι όχι για την ωμή φασιστική του βία, μας λένε πως «η Τέχνη δεν φιμώνεται», κάνουν διακηρύξεις ελευθερίας ενώ σε ένα κρεσέντο ηλιθιότητας, βρέθηκαν κι εκείνοι που είπαν πως «κι ένας ύμνος προς τη Γαλλική Επανάσταση θίγει εκείνους που υπήρξαν θύματά της, αυτό σημαίνει πως δεν πρέπει να την υμνούμε;»

Η αντίληψη των δύο μέτρων και των δύο σταθμών είναι μόνιμη στην Αριστερά που αντιλαμβάνεται την ελευθερία ως μη έχουσα καθολική αξία πάρα μόνο αν συνδέεται ή συμφωνεί με όσα εκείνη ορίζει. Δεν έχει νόημα εδώ να πούμε πως, όπως υποστηρίζει η σύγχρονη επιστημολογία, δεν υπάρχει επιστήμη απαλλαγμένη ιδεολογίας, προκατάληψης κλπ και δεν εννοώ πολιτικής ασφαλώς άρα ούτε και τέχνη καθώς ο καλλιτέχνης έχει πάντα ένα βλέμμα με το οποίο παρατηρεί κι αυτό δεν είναι ποτέ μόνο του, καθώς ο ίδιος είναι φορέας διαφόρων ιδεών και αντιλήψεων που είναι αδύνατον να μην παρεισφρύουν στο έργο του.

Το σημαντικό εδώ πάντως, είναι το γεγονός ότι η παράσταση αυτή ανεβαίνει στη σκηνή του Εθνικού Θεάτρου. Δεν θα μπω στο γνωστό «που πληρώνουν και τα θύματα της 17Ν». Πληρώνω σχολεία ενώ δεν έχω παιδιά, Μέσα Μαζικής Μεταφοράς που δε χρησιμοποιώ, ΕΡΤ που δε βλεπω κλπ. Αυτό έχει τη λιγότερη σημασία.

Το σημαντικό είναι πως καθώς τίποτα δεν κείται υπεράνω ή εκτός ιδεολογίας, έχουμε εν προκειμένω να κάνουμε με μια σαφή μορφή προπαγάνδας που σαφώς προσπαθεί να κάνει συμπαθέστερη στον καθένα μας τη μορφή του δολοφόνου Σάββα Ξηρού. Η κυβέρνηση της Αριστεράς με τις ανύπαρκτες δημοκρατικές ευαισθησίες, κλείνει το μάτι σε εκείνους που βλέπουν με συμπάθεια τη 17Ν και τις μπούρδες που υποστήριζε με τα πιστόλια της κι αυτό όσο κι αν μας αηδιάζει δεν μας κάνει εντύπωση.

Γιατί το κάνει αυτό; Γιατί μπορεί. Ή τουλάχιστον, έτσι νομίζει. Για την ώρα…

 

Β.Κ. ή κατά κόσμον Σουλεϊμάν αλ Κανουνί

Advertisements