Όταν η πολιτική ορθότητα ανοίγει το δρόμο στο φασισμό

12366150_10207802006745951_7288130277011600634_o1

 

Του Σπύρου Βουγιουκλάκη

 

Δεν χρειάζεται να επιχειρηματολογήσει κανείς για το ότι στον κόσμο υπάρχει άφθονος ρατσισμός, ομοφοβία, μισαλλοδοξία, σεξισμός, φασισμός. Ωστόσο στις μέρες μας υπάρχει και το αντίστροφο φαινόμενο, η υπερβολική επίκληση της πολιτικής ορθότητας, συχνά κατευθυνόμενη, που αποσκοπεί στο να στιγματιστούν ακόμη και οι πλέον μετριοπαθείς φωνές, όταν δεν κλίνουν προς μια συγκεκριμένη κατεύθυνση. Ας θυμόμαστε και αυτήν την παράμετρο. Θα επικαλεστώ τρία παραδείγματα από το πρόσφατο παρελθόν.

Τον Μάρτιο του 2014 ανέλαβε νέος πρόεδρος του ιδρύματος πληροφορικής Mozilla ο προγραμματιστής Brendan Eich, συνιδρυτής του οργανισμού και δημιουργός της γλώσσας JavaScript, χάρη στην οποία διαβάζετε και τούτες τις γραμμές. Τότε ανακαλύφθηκε ότι είχε κάνει μια δωρεά σε κάποια οργάνωση το 2008, η οποία εξέφραζε αντίθεση στον γάμο των ομοφύλων στην Καλιφόρνια. Δεν είχε εκφράσει ποτέ άποψη ρητά ο ίδιος κατά των ομοφυλοφίλων, απλά ανακαλύφθηκε αυτή η δωρεά. Ακολούθησε σάλος πέρα από κάθε λογική. Παρά την ανακοίνωση που εξέδωσε, στην οποία εξέφραζε υποστήριξη στα δικαιώματα των ΛΟΑΤ, ο Eich υποχρεώθηκε όχι μόνο σε παραίτηση από τη θέση του προέδρου, αλλά και σε αποχώρηση από τον οργανισμό που ίδρυσε εντός ολίγων ημερών, κάτω από την απειλή εκατομμυρίων χρηστών να εγκαταλείψουν μαζικά τον Firefox και να μεταβούν στον Chrome αλλά και ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης να απαγορεύσουν την πρόσβαση στον Firefox. Η φήμη του ομοφοβικού τον ακολουθεί έκτοτε σε κάθε επιχειρηματική κίνησή του. Οι πρώην συνάδελφοί του στη Mozilla διαβεβαιώνουν ότι δεν ενεπλάκη ποτέ σε υπόθεση διάκρισης οποιουδήποτε υπαλλήλου.

Δεύτερη περίπτωση ο βρετανός αστροφυσικός Matt Taylor, ένας από τους υπεύθυνους για την αποστολή του διαστημοπλοίου Philae, του πρώτου που κατάφερε να προσεδαφιστεί σε κομήτη. Εμφανίστηκε σε συνέντευξη με το πουκάμισο που βλέπετε στη φωτογραφία.12399060_10204677589733805_1450531653_n

Προκλήθηκε σάλος και η ετυμηγορία του έκτακτου φεϊσμπουκοδικείου-τουϊτεροδικείου ήταν άμεση και τελεσίδικη: είναι σεξιστής. Ο άνθρωπος αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη με δάκρυα για το πουκάμισο που φόρεσε. Τουλάχιστον η δημόσια απολογία του έγινε δεκτή και το θέμα σταμάτησε.

Η τρίτη περίπτωση είναι ελληνική. Ο κωμικός Σίλας Σεραφείμ (απόλυτα εχθρικός προς την Εκκλησία) τάχθηκε το 2013 υπέρ του συμφώνου συμβίωσης και του γάμου των ομοφύλων, ωστόσο εξέφρασε κάποιες επιφυλάξεις για το θέμα της τεκνοθεσίας και ζήτησε να αποφανθούν οι ειδικοί, χωρίς να αμφισβητεί προκαταβολικά ότι οι ομοφυλόφιλοι υποψήφιοι ανάδοχοι μπορεί να αποτελέσουν καλή επιλογή. (Αυτή είναι παρεμπιπτόντως και η θέση του γράφοντος, δεν έχω πρόβλημα με το σύμφωνο συμβίωσης για ομόφυλα ζευγάρια, διατηρώ επιφυλάξεις για το θέμα της τεκνοθεσίας μέχρι να αποφανθούν οι αρμόδιοι ειδικοί· η πολιτικοποίηση ενός τόσο ευαίσθητου επιστημονικού θέματος δεν παρέχει τα εχέγγυα μιας υπεύθυνης μεταχείρισής του). Το αποτέλεσμα για τον Σίλα Σεραφείμ ήταν να ταυτιστεί με τον Σεραφείμ Πειραιώς και να χαρακτηριστεί ομοφοβικός και ρατσιστής από πολλούς.

Η κατάχρηση των όρων «φασίστας», «ναζί», «ομοφοβικός», «σεξιστής» κλπ. ενέχει έναν προφανή κίνδυνο, της ποινικοποίησης της έκφρασης γνώμης. Υπάρχει και ένας δεύτερος, η ατόνηση της δύναμης αυτών των όρων. Η συχνή τους επίκληση στρώνει τον δρόμο στους πραγματικά επικίνδυνους και διαπιστώνεις ότι δεν έχεις πλέον το κατάλληλο λεξιλόγιο για να τους χαρακτηρίσεις, όταν παρουσιάζεται ανάγκη. Τι όρο να βρει κανείς για να ταρακουνήσει τους οπαδούς της Χρυσής Αυγής, όταν οι όροι «ναζιστής» και «φασίστας» έχουν αποδοθεί με μεγάλη ευκολία σε κάθε αφορμή; Η εμπέδωση μιας υπερβολικής πολιτικής ορθότητας υπηρετεί μονάχα το αυτοείδωλο πολιτικών και χρηστών των κοινωνικών δικτύων, ενός μέσου που θα μπορούσε να χαρακτηρισθεί με τον νεολογισμό «κραξιγενές»· τρέφεται από τη μόνιμη γκρίνια. Και καταλήγει να μας προκαλεί μιθριδατισμό απέναντι σε κάθε πραγματική επιβουλή.

 

από τον  Spyros Vougiouklakis

Advertisements