Και μετά το Παρίσι, τι ;

1

 

Και τώρα τι γίνεται; Η Γαλλία (και κατ’ επέκτασιν η Ευρώπη) στέκεται απέναντι σε ένα τρομερό δίλημμα το οποίο ζητά επίμονα απάντηση: την παθητική αντιμετώπιση του προβλήματος της εξτρεμιστικής μερίδας (και αυτό το τονίζω) του Ισλάμ με το κλείσιμο των συνόρων της, τη λήψη μέτρων που βαθμιαία θα οδηγούν στην υλοποίηση ενός 1984 με ό, τι αυτό συνεπάγεται με αποτέλεσμα να στρέφει διαρκώς την πλάτη της στον ελέφαντα που στέκεται πια, όχι σε μια μεριά του σαλονιού αλλά έμπροσθεν του προσώπου της. Ή την άμεση επέμβαση στα εδάφη του Ισλαμικού Κράτους και την εξολόθρευση των θυλάκων του.

Δεν πέρασε χρόνος από το Charlie Hebdo. Τα μέτρα που πήραν οι γαλλικές αρχές (η συχνότερη αστυνόμευση, η περιοδική παρουσία κι ενίσχυση του στρατού, η παρακολούθηση από τις μυστικές υπηρεσίες) απεδείχθη, και με τον πλέον οδυνηρό τρόπο, ότι δεν επαρκούν. Το δίλημμα είναι κρίσιμο και αφορά τη στάση ενός δυτικού κράτους απέναντι στις αρχές της ελευθερίας και της δημοκρατίας, που αποτελούν καταστατικές του ρήτρες. Ακόμη περισσότερο, ενός κράτους-μέλους μίας ένωσης της οποίας η υπόσταση θεμελιώνεται σε αυτές ακριβώς τις αρχές (με τις όποιες επιμέρους παρενέργειες). Δεν μπορεί επί τάπητος να τεθεί συζήτηση για τακτικές του τύπου «το μη χείρον βέλτιστον». Είναι άνευ λόγου και ουσίας. Γιατί είναι αδιανόητη η θυσία των ατομικών και των συλλογικών ελευθεριών ενός λαού (ή και περισσότερων) με κίνδυνο την εγκαθίδρυση ενός Μεγάλου Αδερφού που, στο όνομα των παραπάνω (τι ειρωνεία!), θα παρακολουθεί τους πάντες και τα πάντα με αποτέλεσμα την κατάλυση κάθε έννοιας ατομικής ελευθερίας. Μοιραία το ζήτημα θα μετακινηθεί στο αντίβαρο της πλάστιγγας. Το οποίο αφορά καθαρά πια, ακριβώς στην υπεράσπιση αυτών των ελευθεριών. Ελευθερίες οι οποίες, με αιματηρές επιθέσεις και δολοφονίες αθώων ανθρώπων από ολοκληρωτιστές που επανειλημμένα έχουν αποδείξει ότι για αυτούς η ανθρώπινη ζωή (όπως και δικαιώματα ατομικά και συλλογικά που για τη Δύση είναι εδώ και πάρα πολύ καιρό αυτονόητα) δεν σημαίνει απολύτως τίποτα, κινδυνεύουν. Και αυτό, εφόσον μιλάμε για καταστατικές αρχές, είναι εξίσου αδιανόητο.

Είναι γεγονός πως η κατάσταση που βιώνουμε διαθέτει χαρακτηριστικά εμπόλεμης σύγκρουσης. Μια εμπόλεμη σύγκρουση η οποία, ως συνέχιση της πολιτικής με άλλα μέσα κατά Κλαούζεβιτς, είναι η πλέον απόλυτη, αμείλικτη και ξεκάθαρη έκφραση της επεκτατικής πολιτικής του Ισλαμικού Κράτους απέναντι στη Δύση. Αυτή εξάλλου είναι και η απόδοση του νοήματος των μηνυμάτων που κατά καιρούς το πρώτο έχει εκπέμψει προς Δυσμάς.

Εδώ πλέον σύσσωμη καλείται η Δύση να δώσει μία απάντηση στο εξής ερώτημα: Υπάρχει άλλος τρόπος εκτός από την ευθεία αντιπαράθεση που στη συγκεκριμένη περίπτωση μεταφράζεται μόνο ως άμεση και ένοπλη σύγκρουση με το Ισλαμικό Κράτος; Η άποψή μου είναι πως δεν υπάρχει. Χτες ήταν το Charlie Hebdo. Σήμερα το Bataclan. Αύριο μπορεί να είναι το γήπεδο της Τούμπας ή το Athens Mall. Η αναφορά δεν είναι τυχαία. Δεν «φιλοδοξεί» να προδικάσει, ωστόσο δεν μπορεί ούτε να αποκλείσει. Πρόκειται για χώρους εμπορικούς, για χώρους συνάθροισης που καλώς ή κακώς, είναι αναπόφευκτα ενταγμένοι στα πλαίσια του καθημερινού βίου των πολιτών. Του βίου έτσι όπως αυτοί έχουν μάθει να ορίζουν.

Υπάρχει βέβαια και η αυτοκριτική, με την οποία η Ευρώπη, η Δύση, θα έρθει κάποια στιγμή αντιμέτωπη. Η αυτοκριτική αυτή αφορά μεν στον τρόπο αντιμετώπισης του εξτρεμισμού, αλλά ακόμη περισσότερο, αφορά στη διαχείριση των ευθυνών της πολιτικής ανάμειξης στα εσωτερικά της Μέσης Ανατολής (θα επανέλθουμε στο μέλλον για τον επιμερισμό των ευθυνών σε Η.Π.Α. και Ευρώπη, κάτι που αποτελεί σκοτεινό κεφάλαιο στη νεότερη δυτική ιστορία).

Ίσως, περισσότερο από ποτέ, στο πλαίσιο του σύγχρονου ευρωπαϊκού φεντεραλισμού πρέπει να συγκροτηθεί ένας ενιαίος αποτρεπτικός μηχανισμός που θα είναι σε θέση να διαφυλάξει τις ελευθερίες και τις ακεραιότητες, ατομικές, συλλογικές και γεωγραφικές (ας μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη δεν προστατεύεται από δύο ωκεανούς, κάτι που την καθιστά πολύ πιο άμεσα προσβάσιμη από ξηράς). Κάτι το οποίο είναι κεφαλαιώδους σημασίας να γίνει σε επίπεδο κεντρικό, σε επίπεδο θεσμικό. Με δικλείδες οι οποίες θα αποτρέπουν το μηχανισμό αυτό να εγκαθιδρύσει οποιασδήποτε μορφής ολοκληρωτισμό εντός των τειχών.

Κι όταν αυτό γίνει, ώστε το συλλογικό θυμικό των ανθρώπων μπορέσει ως ένα βαθμό να καθησυχαστεί και η ήπειρος πάψει να νιώθει απειλούμενη, έστω και κατ’ επίφαση, είναι καιρός να γυρίσουμε και να κοιτάξουμε και αυτά που σε πλαίσιο εξωτερικής πολιτικής έχουμε διαπράξει σε εκείνο το δύστυχο μέρος της γης όπου εδώ και χιλιάδες χρόνια, δυνάμεις ερίζουν ανελέητα για την εκμετάλλευση των πόρων του.

 

Ο Παλαιοπασόκος

Advertisements