Η τραγική επικαιρότητα μιας επετείου

12038673_10207406412536343_8136340748766779749_o1

 

Τα τελευταία χρόνια, δεν έλειψαν εκείνοι οι οξυδερκείς παρατηρητές που επεσήμαναν εκ νέου τη σημασία της 1ης Νοεμβρίου του 1920 και των εκλογών της. Ο ελληνικός λαός, απολύτως υπεύθυνος για την τύχη του, αποφασίζει να γυρίσει την πλάτη του στον πολιτικό που επιστρέφει από τη Γαλλία με τις συνθήκες Σεβρών και Νεϊγύ στις αποσκευές του και να ακολουθήσει εκείνους που υπόσχονταν σύντομη και εύκολη ειρήνη.

Διότι, ναι μεν, καλές οι συνθήκες ειρήνης που έδιναν σάρκα και οστά στο όραμα της Μεγάλης Ιδέας αλλά οι θυσίες που ακόμη απαιτούνταν για να ολοκληρωθεί και de facto δεν ήταν εκείνες που ο ελληνικός λαός άντεχε να κάνει. Και πίστεψε πως υπήρχαν μαγικές λύσεις. Και ειρήνη και η Μικρά Ασία και η Ανατολική Θράκη σε ελληνικά χέρια. Σα να λέμε δηλαδή και δανεικά από τους «κουτόφραγκους» και ελάφρυνση χρέους και επιδοτήσεις και ανεξάρτητη πολιτική και όλα και τίποτα μαζί.

Ωστόσο, σήμερα, δε θα εστιάσουμε στην -εμφανή και ήδη επισημανθείσα- ομοιότητα της 1ης Νοεμβρίου 1920 με την 25η Ιανουαρίου 2015, ως προς τις, τηρουμένων πάντα των αναλογιών, καταστροφικές συνέπειές τους. Θα σταθούμε σε κάτι άλλο.

Η 1η Νοεμβρίου 1920 πέραν του ότι ανοίγει το δρόμο για τη Μικρασιατική Καταστροφή, οδηγεί αθέλητα και στην εγκαθίδρυση της Αβασίλευτης Δημοκρατίας του 1924. Για 11 ολόκληρα χρόνια, μέχρι το 1935 και το δημοψήφισμα του Κονδύλη που επαναφέρει τον Γεώργιο Β΄, ο ελληνικός λαός αποφασίζει για τις τύχες του χωρίς κανέναν πολιτειακό άρχοντα να παρεμβαίνει. Το αποτέλεσμα; Μια δεκαετία γεμάτη κινήματα και πραξικοπήματα, με τους φιλομοναρχικούς να μην αποδέχονται την αλλαγή πολιτεύματος και τους δημοκρατικούς να σέβονται τη λαϊκή βούληση μόνο όταν αυτή τους ευνοεί. Χαρακτηριστικό δε είναι ακόμη και το γεγονός ότι πολύ συχνά στρατιωτικοί προκειμένου να υποστηρίξουν κλαδικά τους αιτήματα, παίρνουν τα όπλα και ανεβοκατεβάζουν κυβερνήσεις με εκπληκτική ταχύτητα. Αποτέλεσμα, η παλινόρθωση του Γεωργίου Β΄και εν συνεχεία η δικτατορία του Μεταξά να γίνουν σχεδόν ευμενώς αποδεκτές και να μη συναντήσουν την παραμικρή ουσιαστική αντίσταση, μια και το πολιτικό σύστημα είχε πλήρως απαξιωθεί.

Αυτά είναι τα επακόλουθα μετά την καταστροφή. Έχει σημασία δε ότι όλοι οι πρωταγωνιστές του εμφυλίου αλλά και τις μετεμφυλιακής περιόδου ανδρώνονται μέσα σε αυτή τη χρονική περίοδο και μέσα σε αυτό το πολιτικό κλίμα.

Στη σημερινή χρονική συγκυρία η αντίστοιχη Μικρασιατική Καταστροφή δεν έχει έρθει φυσικά. Αλλά και ούτε έχει τελεσίδικα και οριστικά αποφευχθεί. Η κυβέρνηση Τσίπρα-Καμμένου Πρώτη Φορά Αριστερά Part II δε δείχνει ούτε ιδιαίτερα ικανή -κάθε άλλο- ούτε και πρόθυμη να εφαρμόσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις που χρειάζονται τόσο η ελληνική οικονομία όσο και η κοινωνία προκειμένου να βγούν επιτέλους από το τέλμα της τελευταίας πενταετίας. Ένα Grexit, με όλα τα θλιβερά επακόλουθά του, παραμένει εξαιρετικά πιθανό. Και σίγουρα σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, η Δημοκρατία και το πολιτικό μας σύστημα που και απαξιωμένο και τραυματισμένο είναι, θα πρέπει να θεωρηθεί βέβαιο, πως δεν θα καταφέρει να αντέξει. Γι’ αυτό οφείλουμε και να μελετάμε την Ιστορία μας και να διδασκόμαστε από αυτήν, καθώς, είναι βέβαιο, οι άνθρωποι, τα ίδια λάθη επαναλαμβάνουμε. Το ίδιο κι οι λαοί.

Β.Κ. ή κατά κόσμον Σουλεϊμάν αλ Κανουνί.

Advertisements